Ostatni taki solista…

Po wiekach kościelnej hipokryzji, nie jednej zresztą, papież Leon XIII wydał w dniu 22 listopada 1903 roku motu proprio Inter pastoralis officii sollicitudines, w którym stwierdził, że w chórach kościelnych powinni śpiewać wyłącznie w cudzysłowie "prawdziwi" mężczyźni i chłopcy, a wysokie partie (soprany i alty) mają być obsadzane przez chłopców przed mutacją. W ten sposób era kastratów w kościelnych chórach definitywnie dobiegła końca. Jak wspominałem, wszystko to było oblane sosem z czystej hipokryzji, gdyż, oficjalnie traktujący kastrację Kościół jako przestępstwo zagrożone ekskomuniką, a jednocześnie zabraniający kobietom uczestnictwa w chórach kościelnych, sam przymykał oko na swoje zakazy i z wielką chęcią zatrudniał kastratów w chórach Kaplicy Sykstyńskiej. Ostatnim znanym kastratembył Alessandro Moreschi. Kiedy papież Leon XIII wydawał swój zakaz, Moreschi miał już 45 lat. Pozwolono mu śpiewać w Watykanie aż do emerytury w 1913 roku. Zmarł w 1922 roku, a do naszych czasów przetrwały jego niezwykłe, choć bardzo stare i trzeszczące nagrania gramofonowe – jedyny realny dowód na to, jak brzmiały te głosy.
Kościół zamknął ten rozdział bardzo późno, bo dopiero wtedy, gdy kultura świecka i medycyna uznały tę praktykę za absolutny horror, a technika wokalna rozwinęła się na tyle, że partie te mogli przejąć kontratenorzy (mężczyźni śpiewający falsetem), oraz młodzi chłopcy.